زاده شدن فرزند، بدرود با زندگی زناشویی نیست!

آغاز دوران بارداری، آغاز چالشی بزرگ در زندگی زناشویی همسران است. در بیشتر موارد، با افزایش هفته های بارداری مادر فاصله میان او و شوهر هم افزایش می یابد و آن دو از هم دورتر و دورتر می شوند. به دلایل گوناگون زیست شناختی و روانشناختی، از جمله دگرگون شدن اندام زن و نیز ترس و هراس از احتمال سقط ناخواسته و زایمان زودرس، شمار آمیزش ها رو به کاستی می گذارد. در واقع، هفته ها پیش از زایمان، احساس مادر و پدر شدن در زن و مرد شکل گرفته و رابطه خطی آنان به رابطه مثلثی تبدیل می شود که در آن فرزند والد را به سوی خود کشیده و از همسر دور می سازد. زایمان روندی ست که فشارهای روانی فراوانی را بر مادر، پدر و بستگان وارد می کند که اثرات آن تا مدتی به ویژه تا افتادن بند ناف ادامه پیدا می کند.

 

با زاده شدن فرزند، رابطه خانوادگی یک رابطه مثلثی واقعی خواهد شد. چهار ماه نخست عمر فرزند دورانی ست که خواب فرزند هنوز تنظیم نشده و آهنگ شبانه روزی

خودش را پیدا نکرده است. بی خوابی های شبانه روزی این دوران، روزگار پر چالش و کشمکشی برای زن و شوهر پدید می آورد . احتمال بروز تحریک پذیری، پرخاشگری، ستیزهای زناشویی، افسردگی های یک یا دو قطبی با یا بدون اختلالات اضطرابی و … در این چهار ماه نخست زاده شدن فرزند بیشتر است. بروز بیماری های نوزادی همچون زردی نوزادی، مشکلات گوارشی، عفونت های تنفسی و … مشکلات را افزون می سازند.

با گذر از دوران نوزادی و کاهش احتمال بیماری های خطرناک و مرگبار این دوران، و سپس رد شدن چهار ماهگی و تنظیم خواب کودک، مشکلات کمتر می شود اما با  آغاز دوران تغذیه مکمل فرزند در کنار شیر مادر دشواری های دیگری آغاز می شوند. چیستی و چگونگی رشد، افزایش یا کاهش وزن، بیماری های گوناگون، واکنش به واکسن ها، احتمال تب و تشنج، معیارهای رشدی همچون نشستن، ایستادن، راه رفتن و سخن گفتن و … از جمله چالش های نیمه دوم سال نخست و سال دوم فرزند است که هر یک فشارهای ویژه خود را بر مادر، پدر و بستگان نزدیک وارد می کنند.

 

حتما بخوانید: علل ضعف جنسی و راه های بهبود آن

 

با زاده شدن فرزند، زندگی زناشویی هر چند دچار چالش ها و کشمکش های فراوان می شود اما هرگز پایان نمی یابد.

برخی زنان و بسیاری از مردان جوان اجتماع ما به محض بچه دار شدن، احساس میان سالگی می کنند و پیدا و پنهان بیان می کنند که عشق ورزی و هماغوشی از آنان گذشته است. این آموزه نادرست در اجتماع امروزی ما که سن ازدواج زنان و مردان، نه فقط در کلان شهرها، که در روستاها نیز افزایش فراوان داشته است، فراوان پیش چشم و ذهن خانواده درمانگران می نشیند.

دشواری ها و اختلالات آمیزشی گوناگونی در همسران با آغاز دوران بارداری و زاده شدن فرزند پدیدار می شوند. در ذهن بسیاری از مادران و پدران جوان و میانسال، این اندیشه نابجای وسواسی می نشیند که مادر وجود مقدسی ست که یگانه شأن او پرورش فرزند بوده و جایگاهی والاتر از شریک زناشویی دارد. برخی در نگرشی وسواسی تر، چنین می پندارند که هر گونه آمیزش با  این” مادر مقدس”  شیر او را ناپاک و آلوده می سازد. در ارزیابی سردمزاجی ها و ناتوانی های پس از زاده شدن فرزند، این گونه اندیشه ها،  احساسات و تصاویر وسواسی فراوان دیده و شنیده می شوند. یک کار نادرست، خواباندن فرزند میان پدر و مادر و جدا نساختن جایگاه خواب او در یک تا دو سالگی است.

متاسفانه این کار خطا، تختخواب سه نفره در اجتماع در حال گذار ما فراوان رخ  میدهد و آسان و شتابان جدایی ها و طلاق های آمیزشی و عاطفی را پدید می آورد. درگیر نگرانی و وسواس آینده درازمدت فرزند نوآمده شدن، یکی از روندهای خطایی است که ذهن مادر و پدر را چه بسا از همان دوران بارداری به خود مشغول می سازد. در بسیاری از خانواده ها، فرزند آن چنان کانون توجه می شود که همه مسایل زندگی زناشویی و خانوادگی بر مدار او می چرخد.

رویکرد نادرست، در اجتماع امروز ما که دچار “فرزند سالاری” بیمارگونه و فراگیر شده است، می تواند پس از مدتی از فرزند یک “دیکتاتور کوچک”  بسازد که خواسته هایش را بر مادر، پدر و بستگان نزدیک، دیکته می کند. عللی که در بالا گفته شد، همه ی عوامل ویرانگر زندگی زناشویی پس از زاده شدن فرزند نیستند و بسته به فرهنگ، آداب و آیین خانواده ممکن است در هر خانواده به ریشه ها و سرچشمه های دیگری که زندگی زناشویی زوج را خدشه دار ساخته اند، برخورد کنیم.

تیزبینی، ژرف نگری، هشیاری و پویایی زوج درمانگر می تواند تک تک این ریشه ها وسرچشمه ها را هویدا و حل سازد. بسیار سودمند خواهد بود اگر در همان مشاوره های پیش از ازدواج، به  صافی (فیلتر) های گوناگون عشق همسران و عوامل مثلث ساز رابطه زناشویی  چه بالقوه، چه بالفعل اشاره شده و زن و مرد جوان با آن ها آشنا شوند. به ویژه بسیار مهم است که روانپزشک خانواده در مشاوره های پیش از بارداری، به چالش ها و کشمکش های بالقوه و بالفعلی که در دوران بارداری و پس از زایمان، زندگی زناشویی زن و شوهر جوان را تهدید می کنند، اشاره نماید .

نکته بنیادین برای هر جوان در آستانه ازدواج این است که بداند و بپذیرد که زاده شدن فرزند، بدرود با زندگی زناشویی نیست.

دکتر بهنام اوحدی

روانپزشک و رواندرمانگر مشکلات جنسی، زناشویی و خانوادگی

دیدگاه‌ها ۰

*
*